كالبد مادي كتاب، معمولاً چيزي نيست جز کارت ویزیت كاغذهاي سپيد رنگ يا متمايل به سپيد، حروف و نقشهايي كه با مركب يا رنگ بر اوراق كاغذ نقش بسته است، و پوشينه اي از جنس كاغذ و مقوا يا مادة سخت تر و ديرپاتري چون چرم چاپ کارت ویزیت يا جلدهاي محكم و زيباي امروزي از مواد تركيبي، و مواد و مصالحي كه براي صحافي به كار مي رود. مادة اصلي و عمدة جلد بيشتر كتابها، سواي روكشهاي زينتي و آرايه هاي ديگر آنها، از مقواست كه نوعي چاپ تراکت كاغذ ضخيم است و از همان خانواده. پس در اين فصل به دو عنصر اصلي كتاب، يعني كاغذ و مركب مي پردازيم. 

سياسي كه خارج از كشور چاپ مي شد، مانند عروه الوثقي ، حبل المتين، مطمئناً با هيچ يك از آثار چاپي ديگر خارج از كشور قابل مقايسه نيست، کارت ویزیت اما هر آنچه در آن سالها خارج از ايران چاپ و وارد كشور شده، به سهم و در حوزة خود تأثير سياسي، فرهنگي، اجتماعي، علمي و غيره داشته است؛ هر چند كه تأثير آنها با آثاري كه در داخل كشور چاپ و نشر مي شده، قابل مقايسه نبوده است. به طور كلي وقايع انقلاب مشروطيت ايران همراه با چاپ کارت ویزیت مقدمات و پيامدهاي آن، چه از نظر كميت و چه از لحاظ كيفيت، نقطة عطفي در تاريخ چاپ و نشر و تنوع آثار چاپي به حساب مي آيد. پس از جنگ جهاني اول (1914 تا 1918) ، سقوط سلسلة قاجاريه، و صلح و ثبات نسبي داخلي و خارجي ، در ايران دورة تازه اي در فعاليتهاي چاپي آغاز شد؛ بويژه چاپ تراکت نظام آموزشي كه از نيمة دوم دهة اول 1300 تا 1320 در ايران استقرار يافت، بر چاپ كتاب تأثير گذاشت و چاپخانه هاي دولتي و غيردولتي تازه اي تأسيس شد. 

از جمله در شهرهاي بمبئي، كلكته، کارت ویزیت استانبول، قاهره، ليدن، برلين، به چاپ كتاب ، روزنامه، اعلاميه ها و بيانيه هاي سياسي به زبان فارسي پرداختند. بيانيه ها و اعلاميه هاي سياسي، بويژه در سالهاي انقلاب مشروطيت، در خارج از كشور چاپ مي شد و مخفيانه به ايران مي آمد و در ميان گروههايي از مردم توزيع مي شد. بعضي از گروههاي سياسي يا عقيدتي ، فعاليتهاي چاپي شان را به خارج از كشور منتقل كرده بودند. تأثير فعاليت اين گروهها، چه چاپ کارت ویزیت وسيع چه محدود ، از لحاظ تاريخ چاپ مهم است. در كنار فعاليتهاي سياسي، فعاليتهاي علمي و فرهنگي نيز در خارج از كشور جريان داشت. ايرانشناسان خارجي و محافل دانشگاهي و پژوهشي به تحقيق دربارة تاريخ و فرهنگ ايران مشغول بودند و آثار خود را به زبانهاي مختلف، از جمله فارسي، در خارج از كشور چاپ و نشر مي كردند. اين آثار در بالا بردن سطح دانش علمي چاپ تراکت و فرهنگي محققان ايراني مؤثر بود. 

در عصر ناصرالدين شاه قاجار(حك: 1264 تا 1313) چاپ رونق بيشتري گرفت و چاپخانه هاي تازه اي تأسيس گرديد. چاپ سربي و چاپ کارت ویزیت سنگي در كنار هم رواج داشت. براي نخستين بار در ايران روزنامه و مجله انتشار يافت و به طور كلي حجم آثار چاپ شده در چاپخانه هاي تهران و شهرستانها به طرزي چشمگير افزون شد. در عصر مظفرالدين شاه قاجار (حك: 1313 تا 1324) كه انقلاب مشروطة ايران روي داد، و در اواخر حكومت اين سلسله ، چاپ کارت ویزیت هم تحولات تازه اي در چاپ ايجاد شد و هم تأثير آثار چاپي بر آگاهي سياسي و فرهنگي جامعه و تحركات اجتماعي به مرحلة كاملاً تازه و بي مانندي در تاريخ ايران چاپ تراکت رسيد. چاپخانه هاي بسياري در كشورهاي خارج كه حروف فارسي داشتند.

ظاهراً نخستين چاپخانه اي كه وجود آن را حدود سال 1233 در عصر عباس ميرزا، مسلم مي دانند، چاپخانه اي است كه با حمايت او در کارت ویزیت تبريز داير شده و با حروف سربي ريخته اي كار مي كرده است (محبوبي اردكاني، حسين، 1354، ج1، ص 211). رسالة جهاديه ، كتاب فتحنامه، رسالة آبله كوبي نخستين كتابهاي فارسي است كه به نظر چاپ کارت ویزیت صاحبنظران در چاپخانة تبريز و با حروفي سربي چاپ و منتشر شده است. در دهة 1250 هـ . ق. چند چاپخانة حروفي و سنگي در تبريز، تهران، اصفهان، مشهد، رشت و چند چاپ تراکت شهر ديگر داير بوده، اما چاپ سنگي در تهران رواج بيشتري داشته است. 

از چگونگي چاپ در دورة كوتاه حكومت كريم خان زند اطلاعات زيادي در دست نيست. بنا به روايتي در 1198 هـ . ق. يك دستگاه چاپ سربي از طريق بندر بوشهر وارد ايران شد. در زمان فتحعلي شاه قاجار (حك : 1212 تا 1250) چند كتاب مذهبي به زبان فارسي در تهران چاپ کارت ویزیت شد، اما تحول جدّي چاپ در ايران، با حمايتها و تشويقهاي فراوان عباس ميرزا نايب السلطنه (1203 تا 1249)، كه به چاپ كتاب علاقه و اعتقاد فراوان داشت، روي داد. ميرزا صالح شيرازي براي آموختن فنّاوري جديد به انگلستان فرستاده شد چاپ کارت ویزیت و مدتي در يك دستگاه انتشاراتي در لندن كاركرد و با روشهاي چاپ چاپ تراکت و نشر آشنايي يافت و به هنگام بازگشت به ايران يك دستگاه چاپ و مقداري مواد و مصالح چاپي با خود آورد. 

 كتابي است به زبان ارمني كه 180 سال پس از اختراع کارت ویزیت چاپ گوتنبرگ، در 1051 هـ .ق./1641 م. در جلفاي اصفهان و به كوشش كشيشان ارمني چاپ شد (رائين، اسماعيل، 1347، ص 23). اين كتاب شرح احوال مقدسان و عده اي از روحانيان مسيحي بود كه «در 705 صفحه و با ابعاد 5/25 × 18 و به صورت دو ستوني چاپ شده است ... و ساختن همة وسايل چاپ كتاب مذكور، حتي كاغذ آن ... پس از سه سال كار خستگي ناپذير» (رائين، اسماعيل ، 1347، ص 24) به دست همان كشيشان انجام گرفته است. چاپ کارت ویزیت چند سال بعد يكي از كشيشان جلفاي اصفهان به اروپا رفت و شش سال در آنجا ماند و با شيوه هاي چاپ آشنا شد. سپس به ايران بازگشت و با خود يك ماشين چاپ و مقداري حروف سربي به همراه آورد. بنا به تحقيقات كار و ميناسيان دربارة تاريخ چاپ در جلفاي اصفهان، كه اسماعيل رائين چاپ تراکت در كتاب خود بدان اشاره كرده است، فعاليت چاپي در جلفاي اصفهان به دلايلي مدتي متوقف ماند تا سرانجام در 1098 هـ .ق./1687 م. چاپخانة كليساي ارامنه به راه افتاد و چند كتاب در آن به چاپ رسيد (رائين، اسماعيل، 1347، ص 26-27). 

 چاپ شد و در همان سال به گردش درآمد. البته کارت ویزیت مردم پول كاغذي (اسكناس) را نپذيرفتند، و به تبع آن چاپ كليشه اي به مدت چند قرن در ايران منسوخ باقي ماند (760 p. 1990, Willem, Floor,). در 953 هـ .ق. نسخه اي از تورات به خط راشي (=عبري فارسي) در استانبول چاپ شد (نفيسي، سعيد، 1337، ص 232). در 1027 هـ .ق. كشيشي مسيحي شاه عباس را با حروف چاپي فارسي و عربي چاپ کارت ویزیت آشنا ساخت. شاه عباس به موضوع علاقه مند شد و گويا از او خواست كه چاپ را وارد ايران كند. حروف چاپي نخستين بار در 1038 هـ . ق. حروف چاپي عربي و فارسي ، چاپ تراکت همراه با دستگاه ساده و ابتدايي چاپ، در جلفاي اصفهان در اختيار فرقة مسيحيان كَرًمِلي بوده است (761 p. 1990, Willem, Floor,). 

ورود چاپ به ايران، سرفصل تحول فرهنگي عمده اي  کارت ویزیت در اين كشور است. بدون چاپ، پيشرفت در عرصه هاي آموزشي، فرهنگي و علمي ممكن نبود. چاپ، بدان گونه كه نقش از صفحة چوبي حكاكي شده بر كاغذ انتقال يابد، يعني همان فني كه از ديرباز  چاپ کارت ویزیت در چين رايج بود، به احتمال در قرن هفتم هجري قمري، در عصر ايلخانيان به ايران راه يافت. ظاهراً خواجه رشيدالدين فضل الله همداني، وزير مغولان، نخستين كسي در تاريخ ايران است كه از فنّ چاپ منسوب به چينيان و از طريق رواج آن در  ميان اقوام چاپ تراکت زردپوست سخن به ميان آورده است.